Πατέρες και πατερικότητα της χριστιανικής θεολογίας
Πατέρες και Διδασκάλους της Εκκλησίας (ή, εν συντομία, απλώς Πατέρες
της Εκκλησίας) ονομάζουμε τους χριστιανούς ιερείς όλων των βαθμίδων
(αλλά και μερικούς που δεν ήταν ιερείς) που αναγνωρίστηκαν ως
πνευματικοί διδάσκαλοι και αναδείχθηκαν ως συγγραφείς διατυπώνοντας,
οριοθετώντας και υπερασπιζόμενοι το χριστιανικό δόγμα.
Κατά το δυτικό σχολαστικισμό, δηλαδή τη φιλοσοφική θεολογία που
αναπτύχθηκε στη δυτική Ευρώπη μετά το Σχίσμα του 1054 και έφτασε στην
ακμή της κατά το μεσαίωνα, η πατερική εποχή σταματά στον 6ο αιώνα μ.Χ.
για τη δυτική Εκκλησία (τελευταίος δυτικός Πατέρας ο άγιος Ισίδωρος
Σεβίλλης) και στον 8ο αιώνα για την ανατολική (τελευταίος ανατολικός
Πατέρας ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός). Η νεώτερη ιστορική και φιλολογική
έρευνα, που αναπτύχθηκε στη δύση και υιοθέτησε τα κριτήρια του
σχολαστικισμού, υιοθέτησε και αυτή την ιδέα και διαχωρίζει την «πατερική
γραμματεία» (τα έργα των Πατέρων μέχρι τον 8ο αιώνα) από τη «βυζαντινή
γραμματεία», δηλαδή τα έργα των Βυζαντινών συγγραφέων μετά τον 8ο αιώνα.